سلنیوم

توسط: | برچسب ها: | دیدگاه ها: 0 | آذر 7ام, 1397

سلنیوم یک ماده معدنی است. این ماده از طریق آب و غذا به بدن انسان منتقل می شود. بیشترین سلنیوم موجود در بدن، از رژیم غذایی بدست می آید. مقدار سلنیوم موجود در مواد غذایی به اقلیمی که در آن رشد کرده است، بستگی دارد. خرچنگ، جگر، ماهی، مرغ و گندم به طور کلی منبع خوب سلنیوم هستند. میزان سلنیوم موجود در خاک ها در سراسر جهان بسیار متفاوت است، به این معنی که غذاهایی که در این خاک ها رشد می کنند نیز سطوح مختلفی از سلنیوم دارند.

سلنیوم برای پیشگیری  و درمان بیماری های قلب و عروق، از جمله سکته  و «سخت شدن شریان ها» (آترواسکلروز) استفاده می شود. همچنین برای پیشگیری از سرطان های مختلف از جمله سرطان پروستات، معده، ریه و پوست نیز کاربرد دارد.

بعضی از افراد از سلنیم برای کنترل کم کاری تیروئید، استئوآرتریت، آرتریت روماتوئید (RA)، بیماری چشمی به نام macular degeneration، تب یونجه، ناباروری، آب مروارید، پاپ اسمیر غیر طبیعی، سندرم خستگی مزمن (CFS)، اختلالات خلقی، مسمومیت آرسنیک و جلوگیری از سقط جنین استفاده می کنند.

سلنیوم همچنین برای جلوگیری از عوارض جدی و مرگ ناشی از بیماری های بحرانی مانند آسیب های سر و سوختگی استفاده می شود. همچنین برای جلوگیری از ابتلا به آنفولانزای مرغی، درمان HIV/AIDS نیز کاربرد دارد.

چگونه در بدن کار می کند؟

سلنیم برای کارکرد درست بسیاری از فرایندهای بدن مهم می باشد. به نظر می رسد عملکرد  آنتی اکسیدان ها را افزایش دهد.

 

کاربرد و تاثیرات

کاملا موثر برای:

  • کمبود سلنیوم. مصرف دهانی سلنیوم برای جلوگیری از کمبود سلنیوم موثر است.

احتمالا موثر برای:

  • بیماری خود ایمنی تیروئید (Hashimoto’s thyroiditis). تحقیقات نشان می دهد که مصرف 200 میکروگرم سلنیوم روزانه همراه با هورمون تیروئید ممکن است آنتی بادی های موجود در بدن که مسبب بیماری هاشیموتو هستند را کاهش دهد. سلنیوم همچنین ممکن است به بهبود خلق و خوی افراد مبتلا به این بیماری کمک کند.
  • سطوح غیرطبیعی کلسترول. برخی تحقیقات نشان می دهد که مصرف 100 تا 200 میکروگرم از یک مکمل سلنیوم روزانه برای 6 ماه می تواند سطح کلسترول را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. بسیاری از افراد در این مطالعه قبل از شروع مکمل سطوح پایین سلنیوم را در بدن خود داشتند. مشخص نیست که مصرف سلنیوم اضافی بر سطوح کلسترول، در افرادی که سطح سلنیوم طبیعی در بدن دارند مفید است یا خیر.

احتمالا بی تاثیر برای:

  • آسم. تحقیقات نشان می دهد که بین سطوح سلنیوم و آسم ارتباطی وجود ندارد. علاوه بر این، تحقیقات نشان می دهد که مصرف 100 میکروگرم سلنیوم روزانه تا 24 هفته باعث بهبود کیفیت زندگی، عملکرد ریه، علائم آسم یا کاهش میزان استفاده از اسپری آسم در افراد مبتلا به آسم نمی شود.
  • اگزما (atopic dermatitis). تحقیقات نشان می دهد که استفاده از مخمر غنی شده با 600 میکروگرم سلنیوم روزانه به مدت 12 هفته، به تنهایی یا همراه با ویتامین E، شدت اگزما را بهبود نمی بخشد.
  • بیماری قلبی. بیشترین تحقیقات نشان می دهد که مصرف سلنیوم خطر ابتلا به بیماری قلبی را کاهش نمی دهد. در افراد مبتلا به بیماری قلبی، مصرف 100 میکروگرم سلنیوم در ترکیب با بتا کاروتن، ویتامین C و ویتامین E به نظر نمی رسد که از بدترشدن شرایط جلوگیری کند. همچنین مصرف 200 میکروگرم سلنیوم روزانه برای تقریبا 8 سال، خطر ابتلا به بیماری های قلبی را کاهش نمی دهد.
  • بیماری های بحرانی (سوختگی، آسیب سر، تروما). به نظر نمی رسد که 500 تا 1000 میکروگرم سلنیوم به صورت داخل وریدی (IV) یا 300 میلی گرم سلنیوم  از طریق دهان به صورت روزانه، برای افراد مبتلا به این بیماری ها خطر مرگ یا عفونت را کاهش دهد.
  • دیابت. برخی تحقیقات نشان می دهد افرادی که سطوح سلنیوم پایینی دارند، احتمال بیشتری برای شدت یافتن دیابت نوع 2 دارند. با این حال، تحقیقات دیگر نشان می دهد در افرادی که سطوح بالایی از سلنیوم را دارند نیز خطر ابتلا به دیابت نوع 2 افزایش می یابد. علاوه بر این، تحقیق دیگری نشان می دهد در افرادی که 200 میکرو گرم سلنیوم روزانه به مدت 7/7 سال مصرف می کنند، احتمال دیابت نوع 2 افزایش می یابد.
  • هپاتیت C. تحقیقات نشان می دهد که مصرف 200 میکروگرم سلنیوم همراه با ویتامین C و ویتامین E طی 6 ماه عملکرد کبدی یا سطوح ویروس را در افراد مبتلا به هپاتیت C بهبود نمی بخشد.
  • ناباروری. تحقیقات نشان می دهد که مصرف 200-100 میکروگرم سلنیوم روزانه، به تنهایی یا همراه با ویتامین A، ویتامین C و ویتامین E، برای 3-4 ماه، عملکرد اسپرم را در مردان نابارور بهبود نمی بخشد.
  • وزن کم هنگام تولد. مکمل سلنیوم روزانه، 7 میکروگرم به ازای هر کیلوگرم به صورت خوراکی یا 5 میکروگرم بر کیلوگرم به صورت داخل وریدی (IV) به نظر نمی رسد که سلامت نوزادان کم وزن را بهبود بخشد.
  • سرطان ریه. تحقیقات اولیه نشان داده است که مصرف 200 میکروگرم سلنیوم روزانه خطر سرطان را در حدود 46% در افرادی که کمبود سلنیوم ندارند کاهش می دهد. با این وجود، بررسی مجدد این مطالعه نشان می دهد که سلنیوم در اکثر افراد، خطر ابتلا به سرطان ریه را کاهش نمی دهد، اما به نظر می رسد به نفع افراد مبتلا به سلنیوم با سطوح پایین باشد. تحقیقات دیگر نشان می دهد که مصرف سلنیوم به تنهایی یا با سایر مواد مغذی خطر ابتلا به سرطان ریه را کاهش نمی دهد.
  • سرطان پروستات. علاقه زیادی به مطالعه در مورد اینکه آیا مصرف سلنیوم احتمال ابتلا به سرطان پروستات را کاهش می دهد یا خیر وجود دارد. به نظر می رسد ابتلا به سرطان پروستات در مردان با سطوح بالای سلنیوم کمتر رایج است. تا به امروز، چندین تحقیق علمی بزرگ و طولانی مدت انجام شده است. اکثر این شواهد نشان می دهد که سلنیم احتمال ابتلا به سرطان پروستات را کاهش نمی دهد.
  • پوست قرمز و تحریک شده (پسوریازیس). تحقیقات نشان می دهد که مصرف مخمر غنی شده با 600 میکروگرم سلنیوم روزانه سبب کاهش شدت پسوریازیس نمی شود.
  • سرطان پوست. به نظر نمی رسد که مصرف 200 میلی گرم سلنیوم خطر ابتلا به سرطان پوستی خاص را به عنوان basal cell carcinoma کاهش دهد. در واقع، برخی از شواهد علمی نشان می دهد که مصرف سلنیوم اضافی ممکن است خطر ابتلا به سرطان پوست دیگری را به نام squamous cell carcinoma افزایش دهد!

شواهد ناکافی برای:

  • بیماری کبدی مرتبط با الکل. شواهد نشان می دهد که مصرف 200 میکروگرم سلنیوم همراه با روی و ویتامین E روزانه می تواند مقدار زمان بستری شدن در بیمارستان و خطر مرگ در افراد مبتلا به بیماری کبدی مرتبط با الکل را کاهش دهد.
  • مسمومیت با آرسنیک. به نظر می رسد که مخمر غنی شده با سلنیوم، مقدار جذب آرسنیک بدن را در افراد چینی که در معرض سطوح بالای آرسنیک در محیط هستند کاهش می دهد.
  • سوختگی. شواهد نشان می دهد که مصرف سلنیوم به میزان 380-315 میکرو گرم همراه با مس و روی روزانه می تواند خطر ابتلا به پنومونی را در افرادی که در بیمارستان تحت درمان سوختگی قرار می گیرند، کاهش دهد. تحقیقات دیگر نشان می دهد که همین ترکیب ممکن است مقدار زمان صرف شده در بیمارستان را کاهش دهد اما بر روی زخم تاثیر نمی گذارد.
  • سرطان. برخی تحقیقات نشان می دهد که مصرف 400 میکرو گرم سلنیوم روزانه به مدت 2 سال یا 100 میکروگرم سلنیوم همراه با روی، ویتامین C، ویتامین E و بتا کاروتن روزانه برای 7.5 سال، خطر ابتلا به سرطان را کاهش نمی دهد. با این حال، تحقیقات دیگر نشان می دهد سلنیوم ممکن است خطر مرگ مرتبط با سرطان را کاهش دهد. علاوه بر این، هنگامی که جنسیت در نظر گرفته می شود، برخی از تحقیقات نشان می دهد که سلنیوم احتمال ابتلا به سرطان را تنها در مردان کاهش می دهد.
  • تخریب مجاری صفراوی در کبد (سیروز). مصرف سلنیوم با ویتامین A، ویتامین C، متیونین و کوآنزیم Q10 به مدت 12 هفته به نظر نمی رسد که خستگی و سایر علائم را در افراد مبتلا به سیروز اولیه صفراوی بهبود بخشد.
  • سرطان کولون و رکتوم. شواهد در مورد اثر سلنیوم بر سرطان کولون و رکتوم تناقض دارد. مطالعه جمعیتی نشان می دهد که سطوح پایین سلنیوم در خون با افزایش خطر ابتلا به سرطان کولون و رکتوم ارتباطی ندارد. برخی تحقیقات نشان می دهد که مصرف سلنیوم به تنهایی یا با آنتی اکسیدان ها ممکن است خطر ابتلا به سرطان کولون و رکتوم و یا زخم های پیش سرطانی را کاهش دهد. با این حال، تحقیقات دیگر نشان می دهد که سلنیوم اثری ندارد.
  • سرطان مری. به نظر نمی رسد مصرف مکمل های سلنیوم خطر ابتلا به سرطان مری را کاهش دهد.
  • سرطان معده. مصرف سلنیوم در ترکیب با ویتامین C و ویتامین E در حدود 7 سال به نظر نمی رسد که خطر ابتلا به زخم های معده پیش سرطانی را کاهش دهد.
  • HIV/AIDS. شواهد متناقضی در مورد تاثیر مکمل های سلنیوم بر روی HIV وجود دارد. بعضی شواهد نشان می دهد که مصرف روزانه سلنیوم تا 2 سال می تواند سرعت گسترش HIV را کاهش دهد و می تواند عملکرد سیستم ایمنی را افزایش دهد. با این حال، دیگر تحقیقات اولیه نشان می دهد که سلنیوم هیچ تأثیری ندارد.
  • کم کاری تیروئید (hypothyroidism). برخی تحقیقات نشان می دهد که مصرف یک مکمل سلنیوم ممکن است تبدیل هورمون های تیروئید را در افراد مسن افزایش دهد. با این وجود، تحقیقات دیگر نشان می دهد که هیچ مزیتی در این مورد وجود ندارد. مصرف سلنیوم می تواند کم کاری تیروئید در افرادی که کمبود ید دارند، بدتر کند!
  • سکته مغزی. برخی تحقیقات نشان می دهد که تزریق سلنیوم طی 24 ساعت پس از سکته مغزی بازیابی را بهبود می بخشد.
  • بیماری های استخوانی و مفصلی (Kashin-Beck disease). به نظر نمی رسد سلنیوم درد و حرکت مفصلی در کودکان مبتلا به Kashin-Beck disease را بهبود بخشد.
  • دیستروفی عضلانی. تحقیقات اولیه نشان می دهد که مصرف شکل محلول در آب سلنیوم به مدت 6 ماه روزانه برای افراد مبتلا به دیستروفی عضلانی مفید نیست.
  • آرتریت (استئوآرتریت). به نظر می رسد سطوح پایین سلنیوم با افزایش خطر ابتلا به استئوآرتریت همراه است. با این حال، معلوم نیست که آیا مکمل های سلنیوم می توانند از استئوآرتریت جلوگیری کنند یا خیر.
  • سرطان تخمدان. تحقیقات نشان می دهد که هیچ ارتباطی بین مصرف سلنیوم در رژیم غذایی و خطر ابتلا به سرطان تخمدان وجود ندارد.
  • خطر کلی مرگ. برخی تحقیقات نشان می دهد که مصرف 100 میکروگرم سلنیوم همراه با روی، ویتامین C، ویتامین E و بتا کاروتن روزانه برای 7.5 سال می تواند خطر مرگ ناشی از هر علتی را در مردان، اما نه زنان کاهش دهد. تحقیقات دیگر نشان می دهد که سلنیوم، به تنهایی یا با سایر مواد مغذی، خطر مرگ را کاهش نمی دهد.
  • پانکراتیت. نتایج در مورد اثر سلنیوم بر پانکراتیت پیچیده است. برخی تحقیقات نشان می دهد که سلنیوم هیچ فایده ای در این مورد ندارد. با این وجود، تحقیقات دیگر نشان می دهد که مصرف روزانه سلنیوم محلول در آب ممکن است خطر مرگ ناشی از پانکراتیت شدید را کاهش دهد.
  • تورم در بازوها و پاها پس از جراحی. شواهد اولیه نشان می دهد که استفاده از مکمل های سلنیوم برای 15 هفته ممکن است از عفونت های باکتریایی پوست در زنان مبتلا به تورم در بازوها و پاها پس از جراحی سرطان پستان جلوگیری کند.
  • فشار خون بالای ناشی از بارداری. تحقیقات نشان می دهد که مصرف 100 میکروگرم سلنیوم مایع روزانه به مدت 6-8 هفته در دوران بارداری می تواند موجب کاهش عود مجدد فشار خون بالا شود.
  • آرتریت روماتوئید (RA). شواهد اثرات سلنیوم بر آرتریت روماتوئید متناقض است. برخی تحقیقات نشان می دهد که استفاده از مخمر غنی شده با 200 میکروگرم سلنیوم باعث بهبود RA نمی شود. با این حال، تحقیقات دیگر نشان می دهد که مصرف 200 میکروگرم سلنیوم روزانه به مدت 3 ماه موجب کاهش تورم، حساسیت و سفتی مفصلی در افراد مبتلا به RA می شود.
  • سپسیس. برخی تحقیقات نشان می دهد که سلنیوم به تنهایی یا با سایر آنتی اکسیدان ها ممکن است خطر مرگ ناشی از سپسیس شدید را کاهش دهد. با این حال، تحقیقات دیگر نشان می دهد که سلنیوم همراه با L-arginine، اسیدهای چرب امگا 3، ویتامین E، بتا کاروتن و روی ممکن است خطر مرگ در افراد مبتلا به سپسیس را افزایش دهد.
  • بیماری روده ی التهابی (کولیت اولسراتیو). تحقیقات نشان می دهد که مصرف سلنیوم با روغن ماهی، شیرین کننده های طبیعی، صمغ عربی، ویتامین E و ویتامین C برای افراد مبتلا به بیماری التهابی روده ای به نام کولیت اولسراتیو مفید نیست. با این حال، مصرف این ترکیب مشابه به نظر می رسد نیاز به دارو را کاهش می دهد.

 

عوارض جانبی و ایمنی:

سلنیوم برای بسیاری از افراد در صورت مصرف دهانی در دوزهای کمتر از 400 میکروگرم در روز، کوتاه مدت کاملا ایمن می باشد. سلنیوم در صورتی که از طریق دهان در دوزهای بالا یا برای مدت طولانی مصرف شود، احتمالا ناایمن است. مصرف دوزهای بالای 400 میکروگرم می تواند خطر ابتلا به مسمومیت سلنیوم را افزایش دهد. مصرف طولانی مدت دوزهای پایین نیز می تواند خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهد.

دوزهای بالای سلنیوم می توانند عوارض جانبی مهمی مانند حالت تهوع، استفراغ، تغییر در شکل ناخن، از دست دادن انرژی و تحریک پذیری ایجاد کنند. علایم مسمومیت با استفاده دراز مدت آن ،  شبیه به مسمومیت با آرسنیک است که علائم آن شامل ریزش مو، سفید شدن افقی روی ناخن، التهاب ناخن، خستگی، تحریک پذیری، تهوع، استفراغ، بوی تنفس سیر و طعم فلزی در دهان می باشد.

سلنیوم همچنین می تواند باعث ایجاد حساسیت عضلانی، لرزش، سرگیجه، قرمز شدن صورت، مشکلات لخته شدن خون، مشکلات کبدی و کلیوی و سایر عوارض جانبی شود.

 

هشدارها و احتیاط های ویژه:

اطفال: سلنیوم در صورتی که به طور مناسب از طریق دهان دریافت شود احتمالا ایمن می باشد. به نظر می رسد سلنیوم در صورت استفاده کوتاه مدت در دوزهای زیر 45 میکروگرم در روز برای شیرخواران تا سن 6 ماه، 60 میکروگرم در روز برای نوزادان 7 تا 12 ماه، 90 میکروگرم در روز برای کودکان 1 تا 3 سال، 150 میکروگرم در روز برای کودکان 4 تا 8 سال، 280 میکروگرم روزانه برای کودکان 9 تا 13 سال، و 400 میکروگرم در روز برای کودکان 14 سال و بالاتر ایمن باشد.

 

بارداری و شیردهی: سلنیوم  در دوران بارداری و شیردهی هنگامی که کوتاه مدت در مقادیری که بالای 400 میکروگرم در روز نباشد ایمن می باشد. سلنیوم  در هنگام بارداری و شیردهی در صورت مصرف دهانی بیش از 400 میکروگرم در روز، که ممکن است باعث مسمومیت شود، ناایمن است.

 

بیماری های خود ایمنی: سلنیوم ممکن است سیستم ایمنی را تحریک کند. در تئوری، سلنیم با تحریک فعالیت بیماری ممکن است شدت بیماری خود ایمنی را بدتر کند. افراد مبتلا به بیماری های خود ایمنی مانند ام اس،  لوپوس ، آرتریت روماتوئید (RA) و دیگر موارد باید از مصرف مکمل های سلنیوم اجتناب کنند.

 

همودیالیز: سطوح خونی سلنیوم در افرادی که تحت همودیالیز قرار می گیرند، می تواند کم باشد. استفاده از یک محلول دیالیز همراه با سلنیوم ممکن است سطوح سلنیوم را افزایش دهد، اما دقت نمایید که برای بعضی از افراد ممکن است مکمل سلنیوم مورد نیاز باشد.

 

مشکلات باروری در مردان: سلنیوم ممکن است توانایی حرکت اسپرم را کاهش دهد که می تواند باروری را کاهش دهد. اگر شما در حال تلاش برای پدر شدن هستید، مکمل های سلنیوم را مصرف نکنید.

 

سرطان پوست: استفاده طولانی مدت از مکمل های سلنیوم ممکن است کمی خطر ابتلای مجدد به سرطان پوست را افزایش دهد، اما این امر بحث برانگیز است.

 

کم کاری تیروئید (hypothyroidism): مصرف سلنیوم می تواند کم کاری تیروئید را به خصوص در افرادی که کمبود ید دارند، بدتر کند. در این مورد، شما باید همراه با سلنیوم ، ید دریافت کنید.

 

جراحی: سلنیوم ممکن است خطر خونریزی در طول و بعد از جراحی را افزایش دهد. حداقل 2 هفته قبل از عمل جراحی برنامه ریزی شده مصرف مکمل سلنیوم را متوقف کنید.

 

تداخلات

  • داروهایی که لخته شدن خون را آهسته می کنند (داروهای ضد انعقادی) با سلنیوم تداخل دارند.

سلنیوم ممکن است سرعت لخته شدن خون را کاهش دهد. مصرف سلنیوم همراه با داروهایی که باعث آهسته شدن سرعت تشکیل لخته می شوند ممکن است باعث کبودی و خونریزی شود. بعضی از داروهایی که لخته شدن خون را تسریع می کنند شامل آسپیرین، Plavix، هپارین، وارفارین (Coumadin) می باشند.

 

  • داروهای مورد استفاده برای کاهش کلسترول (استاتین ها) با سلنیوم تداخل دارند.

مصرف سلنیوم، بتا کاروتن، ویتامین C و ویتامین E با هم ممکن است اثربخشی برخی از داروهای مورد استفاده برای کاهش کلسترول را کاهش دهد. مشخص نیست که آیا سلنیوم به تنهایی اثربخشی برخی از داروهای مورد استفاده برای کاهش کلسترول را کاهش می دهد یا خیر. برخی از داروهای مورد استفاده برای کاهش کلسترول شامل Atorvastatin (Lipitor)، Fluvastatin (Lescol)، (Lovastatin (Mevacor و (Pravastatin (Pravachol هستند.

 

  • نیاسین با سلنیوم تداخل می کند.

مصرف سلنیوم همراه با ویتامین E، ویتامین C و بتا کاروتن ممکن است برخی از اثرات مفید نیاسین را کاهش دهد. نیاسین می تواند کلسترول خوب را افزایش دهد. مصرف سلنیوم همراه با این ویتامین ها ممکن است کارکرد نیاسین را برای افزایش کلسترول خوب، کاهش دهد.

 

  • داروهای آرامبخش (Barbiturates) با سلنیوم تداخل دارند.

بدن برای از بین بردن داروها، داروها را تجزیه می کند. سلنیوم ممکن است تجزیه کردن داروهای آرامبخش (Barbiturates) را آهسته کند. در نتیجه مصرف سلنیم با این داروها ممکن است اثرات و عوارض جانبی این داروها را افزایش دهد.

 

  • وارفارین (Coumadin) با سلنیوم تداخل می کند.

سلنیوم ممکن است خون را رقیق کند. سلنیم همچنین ممکن است اثرات وارفارین را در بدن افزایش دهد. مصرف سلنیوم همراه با وارفارین ممکن است موجب کبودی و خونریزی شود.

 

  • داروهای ضد بارداری با سلنیوم تداخل دارند.

برخی تحقیقات نشان می دهد در زنانی که قرص های ضد بارداری مصرف می کنند ممکن است سطوح سلنیوم افزایش یابد. اما تحقیقات دیگری هیچ تغییری را در میزان سلنیوم زنانی که قرص های ضد بارداری مصرف می کنند نشان نداده است. اطلاعات کافی برای دانستن اینکه آیا تداخلات مهمی بین قرص های ضد بارداری و سلنیوم هست یا خیر، وجود ندارد. برخی از قرص های ضد بارداری شامل Ethinyl Estradiol And Levonorgestrel (Triphasil)، Ethinyl Estradiol And Norethindrone (Ortho-Novum 1/35، Ortho Novum 7/7/7) و غیره هستند.

ارسال پاسخ